Thứ Sáu 19/04/2019 
Ký ức về “một chuyến rê khơi”

Văn hoá - Văn nghệ >> Tản văn

Ký ức về “một chuyến rê khơi”
Cập nhật lúc 15:30 05/04/2019

Thất bại thảm hại trên chiến trường miền Nam, đầu năm 1969, đế quốc Mỹ buộc phải xuống thang, tạm ngừng bắn trên miền Bắc nước ta. Để khôi phục và phát triển nghề cá, tháng 4/1969, Ủy ban hành chính tỉnh Quảng Bình có quyết định thành lập “Trạm thí nghiệm cá biển Nhật Lệ” trực thuộc Ty Thủy sản Quảng Bình do ông Nguyễn Bông làm Trưởng trạm. Trạm đặt tại thôn Đông Thành, thị xã Đồng Hới (nay là tổ dân phố 6, phường Hải Thành) với 18 cán bộ, công nhân viên, có nhiệm vụ thí nghiệm nghề đánh cá ánh sáng để phổ biến cho ngư dân toàn tỉnh.

Sau 4 năm ngưng trệ hoạt động do chiến tranh, trung tuần tháng 8/1970, Ty Thủy sản Quảng Bình lập kế hoạch tổ chức Hội nghị tổng kết nghề cá với quy mô toàn tỉnh, giao cho Trạm thí nghiệm cá biển Nhật Lệ đảm trách việc cung cấp thực phẩm (cá) tươi sống. Nhận được chỉ thị, đồng chí Nguyễn Thái Bình, Bí thư Chi bộ Trạm giao nhiệm vụ cho Chi đoàn thanh niên (do tôi làm Bí thư) thành lập Đội thuyền đoàn thực hiện một chuyến rê khơi, lập thành tích chào mừng Hội nghị. Đội thuyền đoàn gồm 7 đồng chí do đoàn viên Nguyễn Buôi quê ở Cảnh Dương làm thuyền trưởng. Đảng viên, Phó Bí thư Chi đoàn Nguyễn Khăng làm thuyền phó cùng với đảng viên Nguyễn Văn Xuân và 4 đoàn viên trẻ đảm nhiệm chuyến rê khơi quan trọng này.

Chiều 17/8, sau khi đã chuẩn bị xong ngư lưới cụ và hậu cần đầy đủ, khoảng 6 giờ tối, cả Chi đoàn chúng tôi có mặt ở bến thuyền Đông Thành tiễn đồng đội ra khơi làm nhiệm vụ. Gió nam nhè nhẹ thổi, mặt biển phẳng lặng, con thuyền dong hai cánh buồm hướng ra biển Đông thẳng tiến.

Biển Nhật Lệ

Chia tay đồng đội, chúng tôi vừa về khu lán tập thể được chừng 30 phút thì bỗng đâu gió Tây Nam ào ạt thổi về càng lúc càng mạnh, làm rung chuyển cả lán trại; ngoài rừng dương, cành cây gãy răng rắc. Thấy vậy, chúng tôi liền lao ra bờ biển để quan sát nhưng tuyệt nhiên chẳng thấy gì; tất cả đều mù mịt, cát bay vèo vèo đập vào người đau điếng. Đêm đó, toàn Trạm không ai nhắm mắt được, phần vì gió mạnh thổi không ngừng, phần thì lo cho đồng đội. Sáng hôm sau, qua theo dõi thời tiết mới biết được ở nước bạn Lào đang có một cơn bão mạnh tràn qua nước ta với sức gió cấp 7 - 8 giật cấp 9 và có thể kéo dài trong 2 đến 3 ngày.

Hồi đó, phương tiện đi biển của chúng ta còn là con thuyền thủ công, dùng sức người chèo chống nên hễ gặp sóng to, gió lớn là rất nguy hiểm. Mặt khác, tuy địch đã tạm ngừng bắn nhưng phía khơi xa, tàu chiến Mỹ ngụy vẫn thường xuyên rình rập tìm bắt thuyền cá của ngư dân. Do vậy, chúng tôi lại càng thêm lo ngại. Trong những ngày sau đó, chúng tôi đều đứng ngồi không yên, ai cũng hồi hộp, lo lắng, hy vọng, đợi chờ và cầu mong cho biển lặng sóng êm để con thuyền an toàn trở về. Tại Hội nghị tổng kết nghề cá của ngành thủy sản Quảng Bình, trưởng ty Nguyễn Ngọc Kính và các đồng chí lãnh đạo cũng thường xuyên hỏi han tình hình, động viên chúng tôi hãy vững tin và  kiên nhẫn chờ đợi.

Gió Lào cứ liên tục thổi mạnh cho đến tối ngày thứ 3 mới giảm dần. Chiều 21/8, toàn Trạm chúng tôi vỡ òa trong niềm vui sướng khi đón tiếp con thuyền và 7 đồng đội an toàn trở về cùng với gần 50kg cá hồng, cá mú… Sau khi đã nghỉ ngơi lại sức, đồng chí Nguyễn Khăng thay mặt đội thuyền báo cáo lại toàn bộ chuyến đi cho chúng tôi nghe:

“Rời bến Đông Thành lúc ấy hơn 6 giờ tối, dự kiến với 2 cánh buồm no gió thì chỉ cần 2 tiếng đồng hồ, con thuyền sẽ ra tới làn nước sâu 18 sải để bủa lưới và đến sáng hôm sau, sẽ kéo lưới lên đem cá về phục vụ Hội nghị. Nhưng ngờ đâu, gió Nam đổ về quá sớm, quá mạnh, đẩy con thuyền lao vun vút, chòng chành, nghiêng ngả trên sóng dữ buộc thuyền trưởng phải ra lệnh hạ bớt cánh buồm chính, rồi cánh buồm phụ và sau cùng, cả hai chiếc cột buồm cũng được hạ xuống để đảm bảo an toàn. Tuy không còn buồm nhưng dưới lực đẩy của sóng gió, con thuyền vẫn lao nhanh trong đêm tối và đồng chí Buôi cũng phải hết sức vất vả mới điều khiển được thuyền đi đúng hướng. Cứ thế, chiếc thuyền bị đẩy đi mỗi lúc một khơi xa cho đến khoảng hơn 8 giờ tối, ước tính đã ở vào làn nước 19 sải, không thể ra xa hơn được nữa, thuyền trưởng quyết định thả lưới xuống biển để neo giữ con thuyền lại. Đó cũng chính là kinh nghiệm của những ngư dân đã bao năm dạn dày sóng gió biển khơi, bình tĩnh, sáng suốt khi xử lý tình huống. Với chiều dài của 20 kháp lưới rê (khoảng 1.000 mét) thả chìm xuống biển, một đầu buộc vào mũi thuyền thì không một lực gió nào có thể đẩy nó trôi ra xa được; nhưng cũng vì vậy mà các ngọn sóng bạc đầu 2, 3 mét cứ liên tục bổ xuống, có lúc, chiếc thuyền như ngụp lặn trong biển nước. Tuy nhiên, nhờ chiếc thuyền mới đóng, bộ sạp được thiết kế theo dạng boong tàu rất kín nước nên con thuyền vẫn không bị chìm. Để tăng sức nổi cho con thuyền, chúng tôi dồn hết về phía sau, ngồi co cụm lại, đồng thời thay nhau tát nước. Với kinh nghiệm nhiều năm đi biển, thuyền trưởng Buôi rất bình tĩnh, anh bảo chúng tôi phải cố gắng chịu đựng, bão Lào nhiều nhất là 3 ngày sẽ tan; nhưng trong 3 ngày đó, phải bằng mọi cách giữ được lửa và nước ngọt, đặc biệt là phải nghe theo lệnh người chỉ huy. Anh còn bảo chuẩn bị một sợi dây ni-long to, dài sẵn sàng buộc vào từng người để tạo thành chiếc bè nổi trên biển, lỡ khi con thuyền bị chìm hoặc vỡ sẽ dễ phát hiện khi có tàu thuyền tìm kiếm. Nhưng tình huống đó đã không xẩy ra, dưới sự lãnh đạo của 2 đồng chí đảng viên cùng tay lái vững vàng của thuyền trưởng, chúng tôi hoàn toàn vững tin, đoàn kết, nhường cho nhau từng hớp nước, nắm gạo, từng khói thuốc lá, cùng ôm lấy nhau để truyền hơi ấm cho đồng đội, quyết tâm vượt qua sóng gió hoàn thành nhiệm vụ. Và đúng như nhận định của thuyền trưởng, đến tối ngày thứ 3 thì gió Lào giảm dần rồi tắt hẳn. Sáng ngày thứ 4, cùng với gió nồm thổi vào thì mặt trời cũng tỏa sáng; lập tức, chúng tôi người kéo lưới, người gỡ cá, người nấu cơm, kẻ cầm chèo, ai nấy đều hăng hái làm việc quên cả cái đói, khát, mệt mỏi trong mấy ngày qua. Khi cả hai 20 tay kháp lưới đã được kéo lên thuyền, chúng tôi tiếp tục dựng cột, kéo buồm, thuận gió Đông Nam xuôi một mạch về bờ trong niềm vui tự hào của những người chiến thắng”.

Chuyến rê khơi đã để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng cán bộ, công nhân viên Trạm thí nghiệm cá biển Nhật Lệ cũng như các đồng chí lãnh đạo ngành Thủy sản Quảng Bình. Để ghi lại thành tích đó, góp phần động viên toàn Chi đoàn, tôi đã sáng tác bài thơ “Chuyến rê khơi” với 69 câu thể thơ tự do đăng lên tờ báo tường của đơn vị. Bài thơ tả lại toàn bộ chuyến đi của đội thuyền đoàn kể từ khi con thuyền rời bến cho đến lúc về bờ an toàn; trong đó, nêu bật tấm gương của từng thuyền viên, đặc biệt là gương sáng của Phó Bí thư Chi đoàn Nguyễn Khăng, người vừa cưới vợ được 7 ngày vẫn gác lại tuần trăng mật để tình nguyện thực hiện nhiệm vụ. Bài thơ đã được đọc tại Liên hoan văn nghệ Công đoàn ngành Thủy sản năm 1970, được chọn tham gia Hội diễn văn nghệ Công đoàn tỉnh Quảng Bình và sau đó, tiếp tục được chọn cùng nhiều tiết mục văn nghệ khác đi biểu diễn phục vụ Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Bình, phục vụ cán bộ công nhân Nông trường Việt Trung và phục vụ nhân dân vùng Trạng trong dịp đầu xuân Tân Hợi 1971. Gần 50 năm đã trôi qua, đến nay, bản gốc bài thơ không còn nữa nhưng trong tâm trí tôi vẫn còn lưu lại 3 đoạn, đó là:

Đoạn đầu: “Tối mười bảy thuyền đoàn xuất phát/ Gió êm êm, sóng dào dạt vỗ bờ/ Một mảnh trăng nghiêng trong cảnh biển nên thơ/ Thuyền vững lái tạm biệt bờ yêu mến”.

Đoạn giữa: “… Còn bốn đồng chí Bạy, Lai, An, Mậu tuổi vừa mới đôi tám/ Tuổi trăng tròn còn vọng tiếng đời thơ/ Mang tương lai đời đẹp những ước mơ/ Ôm tay lái tàu về bờ đầy cá/ Nhưng tất cả giờ đây chỉ còn mệt lả/ Đói, khát, rét thi nhau muốn quật ngã từng người/ Là đoàn viên trong lửa bổng nước sôi/ Không thể để biển trời thắng được/ Là đảng viên cần tiên phong bước trước/ Là đảng viên không ai biết cúi đầu/ Khăng, Xuân vùng lên cất tiếng cùng nhau/ Ca bài hát trận đầu ta quyết thắng…”.

Đoạn cuối: “… Bốn ngày đêm lênh đênh trên biển sóng/ Đến hôm nay thuyền ta đã trở về/ Đất Đông Thành chen giữa bóng làng quê/ Thấp thoáng bóng ai kìa giang tay đón”.

Ngày 01/4, vừa qua nhân kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống ngành Thủy sản Việt Nam, tôi tìm về xã Quảng Tân - Thị xã Ba Đồn, thăm ông Nguyễn Khăng và cùng ông hồi tưởng lại ký ức về chuyến rê khơi năm xưa để nhớ mãi một thời hoa lửa, cái thời tuổi trẻ hào hùng, sôi nổi cống hiến bao trí tuệ và công sức cho ngành Thủy sản và cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.


CTV Trần Ngọc Phơn



VIDEO CLIP

Previous
  • Hướng dẫn sử dụng truyền hình số mặt đất DVB-T2

  • Cuộc vận động sáng tác ca khúc về Quảng Bình

  • Trên biển quê hương

  • Vũng Chùa - Đảo Yến

  • Đồng Hới

  • Đền công chúa Liễu Hạnh

  • Động Tiên Sơn

  • Động Thiên Đường

  • Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh

  • Hang Sơn Đoòng

  • Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp

  • Hang Én

  • Quảng Bình điểm đến hấp dẫn nhất Châu Á

  • Phim bom tấn Kong: Skull Island và cơ hội cho du lịch Quảng Bình

  • Cuộc thi tìm hiểu Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng trên Internet

Next

GIỚI THIỆU PHIM

Previous
  • Sự trở về của Lucas

  • Vận may hoa đào

  • Phận đàn bà

Next


Ngoại tệ
MuaCKBán
AUD 16400.19 16499.1916679.39
CAD 17111.99 17267.417455.98
CHF 22552.47 22711.4523005.45
DKK 0 3439.423547.23
EUR 25879.78 25957.6526606.06
GBP 29806.59 30016.7130283.9
HKD 2915.82 2936.372980.34
INR 0 333.48346.56
JPY 204.34 206.4214.04
KRW 18.82 19.8121.05
KWD 0 76222.2779213.02
MYR 0 5582.735655
NOK 0 2685.242769.41
RUB 0 361.99403.36
SAR 0 6173.656415.88
SEK 0 2463.562525.58
SGD 16916.18 17035.4317221.48
THB 715.1 715.1744.93
USD 23155 2315523255
Giá vàng
LoạiMuaBán
qc