Thứ Năm 27/02/2020 
 Cô gái Quảng Bình và tình yêu trà Việt

Ký sự - Phóng sự >> Phóng sự

Cô gái Quảng Bình và tình yêu trà Việt
Cập nhật lúc 16:59 27/12/2019

Cố đô Huế chênh chao một chiều đông nắng nhẹ, tôi tìm đến "Di Nhiên trà thất", ủ trong tay ly trà sen ấm nồng vương khói, nhấp từng ngụm thanh ngát và nghe câu chuyện về tình yêu trà Việt của cô chủ quán có tên Trần Thị Thanh Nhị, 34 tuổi, quê ở xã Đức Ninh, TP Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình.

Duyên trà

Tuổi thơ Nhị đi qua ở làng quê Đức Phổ, với lấm lem ruộng vườn đồng bãi, với những ấm trà ủ hoa dậy hương của ông ngoại. Nhị kể, ông ngoại cô rất sành trà, có thói quen uống trà vào mỗi buổi sớm. Cứ sau khi làm vườn, ông thường đem vào một bông hoa, khi thì nhài, khi thì hồng, khi thì ngâu, sói để uống cùng trà Thái Nguyên. Đặc biệt, hôm nào cả nhà quây quần tụ họp là Nhị biết hôm đấy hoa quỳnh sắp nở. Ngoại cho gọi tất cả mọi người trong gia đình, trẻ con cũng có một chỗ ngồi, một chén trà, nghe người lớn nói chuyện và đợi hoa nở. Mặc dù lần nào cũng vậy, chỉ ngồi được một lúc thì mắt đã díu lại, chén trà ông rót cho vẫn còn đầy, nhưng mùi hương của trà theo Nhị vào trong giấc ngủ, ấp ủ thành niềm đam mê tận sau này.

Nhị trực tiếp hái chè ở vùng Tà Xùa, Sơn La

Tốt nghiệp khoa Văn, Đại học Sư phạm Huế, Nhị được giữ lại trường làm giảng viên. Nhị kể: “Nhìn hoa sen ở Huế, mình cứ nhớ trà hoa của ngoại. Mình quyết định sẽ đến với trà, như cái duyên ngoại cho mình”.

Năm 2014, Nhị cùng với một người bạn yêu trà khác, khánh thành "Di Nhiên trà thất", trở thành nơi chốn đi về của những người yêu trà ở mảnh đất cố đô thâm trầm này.

Khác với các nhóm trà thường kinh doanh cả trà tàu lẫn trà Việt, trong đó trà Việt chủ yếu dùng trà Thái Nguyên, vùng trung du, Di Nhiên lại chỉ dùng dòng trà thuần Việt, đặc sản như trà San Tuyết cổ thụ hoang dã, mọc hoàn toàn tự nhiên trên núi cao. Để có nguồn trà sạch, Nhị phải ra tận vùng trà Tà Xùa, Sơn La, là 1 trong 3 vùng trà cổ tốt nhất Việt Nam.

Nhị kể: “Trà ở đây sinh trưởng ở địa hình cao hơn 1.000m so với mực nước biển, lại là trà cổ thụ, quá trình tích lũy lâu nên nội chất cũng khác, nhiều vị ngọt. Đi giữa đồi trà với tán vươn trong mây, có cảm giác như chính những cây trà nối cõi trần và cõi tiên, vậy nên sau khi khi kết hợp để sản xuất trà sen, mình đã đặt tên cho loại trà này là Tiên Khí. Hái trà cả ngày về rửa mặt không có tí bụi, sạch vô cùng”. Di Nhiên có hơn 40 loại trà, mỗi tên trà đều có câu chuyện riêng của nó như vậy.

Giữ nghề làm trà hoa truyền thống

Để giúp trà đến gần hơn với người Việt, đặc biệt là giới trẻ, Di Nhiên chọn dòng trà hoa, hay còn gọi là trà luyện hương. Từ trà nền là trà san tuyết, mùa xuân quán có trà hoa mai, mùa hè có trà sen, thu về có trà cúc, đông sang thì trà hoa mộc, xen giữa các mùa có trà ngâu, sói, mai, hồng…Tất cả những loại này, đều được cô chủ quán Thanh Nhị cùng với các trà nương tự làm thủ công với cách sao chế truyền thống bằng chảo gang. Đây cũng chính là điều mà Nhị mong mỏi khi mở "Di Nhiên trà thất", đó là góp phần bảo tồn nghề làm trà hoa truyền thống của người Việt. Mùa nào thức nấy, Di Nhiên trở thành một quán… đầy hoa, trà. Khách khi đến quán cũng có thể trải nghiệm tự tay chọn hoa, sao trà.

Di Nhiên mùa sen.

Trong các loại trà, theo Nhị, trà sen là khó làm nhất bởi hương sen mảnh và dễ mất mùi, trong đó kỳ công nhất là làm trà sen gạo - được mệnh danh là thiên cổ đệ nhất trà. Để ướp được 1kg trà sen, phải mất 2.000 bông nếu là sen Huế, và khoảng 1.200 đến 1.400 bông nếu là sen Hồ Tây để tách gạo –  túi hương ở đầu nhị vàng của từng bông sen. Ướp lần lượt 1 lớp trà 1 lớp gạo, rồi bọc lại, khoảng 3 tiếng một lần mở ra để trà thông hương, sau đó, sấy cách thủy bằng cách dùng mâm đồng bỏ trên nồi nước để giữ hương cho trà. Trà sao xong cho nghỉ 3 ngày, sau đó lại thêm gạo ủ trà, tiếp tục sao lần 2. Công đoạn sao trà hoàn thành trong 21 ngày với 7 lần vào hương như vậy. Sau một tháng trà nghỉ, sàng bớt gạo mới có thành phẩm.

Để có được những công thức này là cả một quá trình vào Nam ra Bắc của Nhị, đến các vùng sản xuất trà có tiếng của Việt Nam, tìm học những nghệ nhân trong làng trà Việt. “Nhưng không ai dạy từ đầu đến cuối một nghề cho mình cả, Nhị phải qua quá trình thử - sai, thử - sai rất rất nhiều lần mới có được bí quyết riêng của mình”.

Trong các loại sen, sen bách diệp ở Hồ Tây được hương hơn cả, vì vậy, thu sang, Nhị lại khăn gói ra Hà Nội, trực tiếp làm trà và giám sát các công đoạn sản xuất trà của các bạn trà ở vùng nguyên liệu. Các loại hoa khác như cúc, nhài.. cũng được Nhị cẩn trọng liên kết với các vùng nguyên liệu trồng riêng làm được liệu, đảm bảo không dùng hóa chất như ở các vùng trồng hoa thương phẩm. Trà của Di Nhiên vì vậy có loại giá lên đến trên 20 triệu đồng một kg, mà cũng không có nhiều, quán có quy ước, mỗi trà khách chỉ mua từ 1 đến 2 túi nhỏ xíu cầm về, bởi Nhị nói làm được chừng ấy trà quý lắm, muốn nhiều người được thưởng thức cùng. Cũng có loại chỉ bán vào một ngày duy nhất là 30/1 âm lịch hàng năm như trà hoa mai, và cũng chỉ được 15 ấm trong ngày.

Lan tỏa niềm yêu

Là nghệ nhân trà, nhưng công việc chính của Nhị vẫn là giảng viên đại học với học vị Tiến sỹ, Nhị tất bật sắp xếp thời gian cho cả 2 công việc. “Thật may, chuyên ngành giảng dạy của mình là môn Cơ sở văn hóa Việt Nam và phương Đông, trong đó có một phần về ẩm thực nên thực chất 2 công việc này bổ trợ cho nhau”, Nhị tâm sự.

"Di Nhiên trà thất" ngày càng được nhiều trà khách tìm đến, dù nằm sâu trong ngõ ở thành nội, trong đó không ít khách là người nước ngoài. Nhị ít khi đứng quán, nhưng hễ có dịp là Nhị mang áo dài, vừa trò chuyện vừa tự tay pha trà mời khách. Chị Susan, một du khách đến từ Mỹ bày tỏ: “Cách cô ấy nhìn nước bốc hơi để đo nhiệt độ nước, cách cô ấy chiết sạch nước đầu tiên của ấm trà, chia đều cho mọi người trong bàn để không ai uống quá đậm hay quá nhạt và cả những câu chuyện thú vị về trà Việt đã giúp chúng tôi hiểu thêm về một nét văn hóa của người Việt Nam”.

Văn hóa trà Việt đã “níu” khách quốc tế.

Nguyễn Thị Mai Quỳnh, trà nương ở Di Nhiên cho biết: “Nhiều bạn trẻ lần đầu đến đây thường hỏi về loại trà không đắng, không chát, trà nào không mất ngủ. Di Nhiên muốn mọi người đừng xem trà là thức uống của người già mà lãng quên đi nét văn hóa đáng quý lâu đời của người Việt. Các loại trà hoa của quán đã giúp trà đến gần hơn với người trẻ, thực tế lượng khách là các bạn trẻ đến quán ngày càng đông”.

Lê Hồng Tân, sinh viên Trường Đại học Khoa học Huế tuần nào cũng đến quán 1 đến 2 lần, chia sẻ: “Cứ hôm nào mệt là em lại đến đây, nhắm mắt lại một lúc, rồi uống trà, đọc sách, căng thẳng trong học tập, mọi lo toan như tan biến”.

Có lẽ, con đường nâng tầm trà Việt và bảo tồn nghề làm trà hoa truyền thống của cô gái Quảng Bình đang đi đúng hướng. Mới đây, Thanh Nhị đã giành giải Nhì phần thi nếm trà và giải Nhất phần thi trà với đồ ăn kèm trong cuộc thi danh giá Tea Master Cup Việt Nam 2019. Tháng 3/2020, cô sẽ là một trong ít nghệ nhân trà của Việt Nam mang sứ mệnh quảng bá trà Việt ra thế giới khi tham dự cuộc thi trà quốc tế tại Trung Quốc.

Nhị tâm sự: “Người Quảng Bình bao giờ cũng có tình cảm sâu nặng đối với quê hương, có lẽ cũng giống như nhiều người con xa quê khác, khi bản thân đạt được thành quả nào đó đều muốn khẳng định với mọi người rằng, vâng tôi là người con của mảnh đất Quảng Bình. Mình cũng đang thai nghén thêm một Di Nhiên ở Quảng Bình trong tương lai”.

Chia tay cô chủ Di Nhiên khi phố đã lên đèn, tôi vẫn nhớ mãi ánh mắt dịu sáng của Nhị khi nói về trà: “Giữa trà và mình hình như có mối giao cảm, khi cầm một bạn trà trên tay mình có thể biết bạn trà này hái vào mùa nào, hái ở độ cao bao nhiêu, có được hái cẩn thận không, bạn còn kể cho mình những câu chuyện về con người, vùng đất nơi bạn trà ấy sinh ra…

Nhị cảm ơn trà, còn tôi cảm ơn Nhị, cảm ơn bạn đã giữ lại phong vị qua các mùa hoa, giữ lại mùa hương cho tháng năm trong những chén trà, để ta không còn thảng thốt khi thời gian qua đi mà ta chưa kịp đến với mùi hương, màu hoa ấy. Đó cũng là cách để ta thấy gần gũi thêm, yêu thêm trà Việt, tinh hoa tự ngàn đời.


Phương Thảo



VIDEO CLIP

Previous
  • Giảm nguy cơ mắc chủng virus corona mới (nCoV 2019)

  • Đánh giặc Corona

Next

GIỚI THIỆU PHIM

Previous
  • Bản án lương tâm

  • Người đàn bà ẩn danh

  • Biển đời giông tố

  • Vén màn quá khứ

  • Mình yêu nhau đi

  • Bản lĩnh công tử

Next


Ngoại tệ
Tỷ giá ngoại tệ ngày : 2/27/2020 11:23:23 AM
MuaCKBán
AUD 14,921.96 15,072.6915,390.43
CAD 17,080.49 17,253.0217,616.72
CHF 23,363.44 23,599.4324,096.91
CNY 3,242.94 3,275.703,344.75
DKK - 3,329.193,454.21
EUR 24,816.82 25,067.4925,950.72
GBP 29,539.29 29,837.6730,163.49
HKD 2,930.67 2,960.273,004.59
INR - 323.90336.61
JPY 203.54 205.60212.84
KRW 16.59 18.4320.19
KWD - 75,788.2778,761.90
MYR - 5,456.705,571.73
NOK - 2,424.992,526.14
RUB - 354.28394.77
SAR - 6,179.176,421.62
SEK - 2,348.362,436.55
SGD 16,369.88 16,535.2316,749.26
THB 643.91 715.45748.28
USD 23,140.00 23,170.0023,310.00
Giá vàng
Tỷ giá Vàng SJC: 10:11:08 AM 27/02/2020
LoạiMuaBán
Vàng SJC 1L - 10L 46.100 46.800
Vàng nhẫn SJC 99,99 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 45.900 46.700
Vàng nhẫn SJC 99,99 0,5 chỉ 45.900 46.800
Vàng nữ trang 99,99% 45.700 46.600
Vàng nữ trang 99% 44.939 46.139
Vàng nữ trang 75% 33.303 35.103
Vàng nữ trang 58,3% 25.521 27.321
Vàng nữ trang 41,7% 17.784 19.584
qc