Thứ Hai 18/11/2019 
 Đẹp hơn tiếng hát

Văn hoá - Văn nghệ >> Chân dung nghệ sỹ

Đẹp hơn tiếng hát
Cập nhật lúc 16:25 23/10/2019

Trong bối cảnh các giá trị văn hóa dân gian đứng trước nguy cơ bị mai một bởi sự thiếu quan tâm của giới trẻ thì Hoàng Việt Anh, 19 tuổi, ở thôn Cây Da, xã Xuân Hóa, huyện Minh Hóa đã tự viết nên cho mình một câu chuyện thật ý nghĩa.

Tiếng hát mộc mạc, ngọt bùi của Hoàng Việt Anh đưa những bước chân tôi đến với thôn Cây Da, xã Xuân Hóa, miền sơn cước điệp trùng, quanh co đèo dốc vờn mây. Chính nơi đây, những làn điệu dân ca Minh Hoá qua lời ru của bà ngoại Việt Anh len sâu vào giấc ngủ, vào tuổi thơ của cậu bé, để rồi neo bám, vun đắp thành niềm yêu tự lúc nào.

Việt Anh tâm sự: Đối với em dân ca Minh Hóa như người bạn, gắn liền với em từ nhỏ cho đến bây giờ, đó là tiếng lòng của quê hương, khi mình hát thì mình biết được cội nguồn ông cha, hiểu hơn về sinh hoạt văn hóa của ông bà mình thời trước”.

Cùng xã với Việt Anh có Nghệ nhân dân gian Đinh Thị Phương Đống nổi tiếng với giọng hát dân ca ngọt ngào, truyền cảm hiếm có. Hâm mộ bà Đống, Việt Anh mạnh dạn xin bà truyền dạy. “Vừa học phổ thông, vừa học nhạc, vợ chồng tôi lúc đầu cũng can, nói học cái này cực khổ, con có chịu nổi không. Nhưng nó nói, con chịu khó ba à, vì đam mê của con, vợ chồng tôi đành lòng cho con đi” - anh Hoàng Văn Thanh, ba Việt Anh nhớ lại.

Trong các buổi học, Việt Anh thường được Nghệ nhân dân gian Đinh Thị Phương Đống
giải thích về ý nghĩa của các làn điệu dân ca.

Đến bây giờ, Nghệ nhân dân gian Đinh Thị Phương Đống vẫn không quên ngày đầu Việt Anh đến xin học. “Bà mới nói ri nì: Chừ bà gặp được con là người đầu tiên. Tất cả các lớp mà bà đi tập huấn hết nơi này nơi khác đều do huyện chỉ đạo, còn ở đây là con tự nguyện xin bà truyền dạy cho con thì bà rất mừng”.

Vậy là từ đó, 1 già 1 trẻ, cùng cất lên những điệu hò hát, mềm cả núi rừng. Trong mỗi buổi dạy, Nghệ nhân dân gian Đinh Thị Phương Đống luôn giải thích cho Việt Anh về hoàn cảnh ra đời, ý nghĩa sâu xa của từng làn điệu, từng ca từ, bởi theo bà, có hiểu thì mới yêu sâu đậm được, mà sâu đậm thì mới không từ bỏ. Bà lo Việt Anh tuổi trẻ lắm niềm vui, tình yêu dân ca hời hợt như nhiều bạn trẻ khác. Nhưng đó là bà lo xa, 3 năm trời, thứ 7, chủ nhật hàng tuần, cậu học trò nhỏ vẫn miệt mài: Học cả đêm cả ngày, rảnh là cháu đến học. Thời gian bà bị tai nạn nằm liệt 1 chỗ 4, 5 tháng, bà nằm trên giường, cháu ngồi dưới sàn là học. Có những đêm mưa gió mặc áo mưa gõ cửa gọi là bà dậy, hai bà cháu hát với nhau đến 10, 11 giờ mới về”.

Học ở bà xong, về nhà giúp mẹ nấu cơm cũng hát, quét nhà cũng hát, học bài xong lại lấy sổ hát ra xem lại. Nhờ vậy, bây giờ Việt Anh đã rất vững vàng trong tất cả các làn điệu, khó nhất là điệu đàn ru em cũng đã thông thạo và biểu diễn thành công trong hội rằm tháng ba năm 2019 của huyện. Bà Đống tự hào: “Lứa tuổi như thế này mà hát được điệu này thì chắc là công chúng họ cũng mến mộ, hoan nghênh lắm. Chỉ có người Minh Hoá mới hát được dân ca Minh Hoá, vì nói tiếng Nguồn mới đúm được”.

Trọn vẹn tình yêu cho văn hoá dân gian, Việt Anh quyết tâm học thêm đàn bầu, sáo, nhị, trống, xập xoả. Con đường đi học xa hơn một chút khi em tìm học đàn bầu với một nghệ nhân ở Quy Đạt. Mẹ em, chị Đinh Thị Kim Hoa xót con: “Thương con đi một mình đêm khuya sợ nên 2 mẹ con cùng đi. Sau đó em nó nói: Mẹ cứ ở nhà, con tự đi được

Hành trình dài với dân ca mà Việt Anh trải qua, có lẽ không ai không mến phục ý chí, tâm huyết của cậu học trò nhỏ, vậy nhưng với em, việc này không có gì to tát cả. Việt Anh chia sẻ: “Hát dân ca mà có tâm hồn yêu quê hương, dân tộc thì hát rất đơn giản”.

Và chính tình yêu quê hương, đất nước vốn gần gũi như hơi thở thôi thúc em làm nhiều hơn cho dân ca. 23 em học sinh trong xã, đều đặn trong 2 buổi tối cuối tuần tập trung về sân nhà Việt Anh để học. Những hôm bà Đống bận công chuyện, Việt Anh thay bà dạy cho các bạn, các em. Ông Đinh Xuân Đình, Chủ tịch Hội Di sản văn hoá Việt Nam huyện Minh Hóa cho biết: “Tôi rất mến mộ em Việt Anh. Rất hiếm có những con người hăng say, đam mê và hoạt động rất nhiệt tình như em, đây là một nhân tố để kích thích cho phong trào phát triển. Em đứng ra vận động các bạn 3 lứa tuổi gồm tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông vào nhóm đàn và hát dân ca”.

Còn đây là suy nghĩ của em Đinh Mai Đức Bảo, học sinh lớp 6 Trường THCS Xuân Hóa: Khi anh Việt Anh kêu em qua học thì ban đầu em thấy khó, nhưng khi quen dần thì thấy dễ hơn và rất hay. CLB của anh Việt giúp cho chúng em hiểu về dân ca Minh Hóa, được học những điệu mà em chưa bao giờ được học như hò thuốc cá, hát giao duyên”.

Việt Anh cùng các bạn nhỏ trong xã học hát dân ca.

Trăng ở miền núi dường như sáng hơn ở đồng bằng, phải chăng bởi được quyện vào tiếng hát của các em nhỏ đang học từng khúc đồng dao của quê hương mình. Giọng hát của các em, của cậu học trò nhỏ Việt Anh hay, đẹp. Và đẹp hơn cả tiếng hát ấy, chính là tình yêu em dành cho dân ca và những nỗ lực đáng trân quý của một người trẻ để góp phần giữ gìn giá trị văn hóa dân gian của quê hương.

Càng đáng quý hơn trong bối cảnh các giá trị văn hoá dân gian đang dần mai một, bởi một thực tế đáng buồn là sự thờ ơ của đa phần người trẻ. Quảng Bình hiện có trên 90 CLB văn nghệ dân gian, tuy nhiên, tỷ lệ thanh thiếu niên tham gia chỉ là một con số ít ỏi. Ông Hồ Xuân Thể, Chủ nhiệm CLB ca trù Đông Dương Quảng Phương, huyện Quảng Trạch nói: “CLB không phải khó về kinh tế mà khó về nhân lực, về sự đam mê. Là vì lớp trẻ chỉ thích nhảy múa, nhạc trẻ, còn vấn đề về lời cổ thì không mấy người hiểu được và cũng chưa nhập vô máu thịt của họ được”.

Cho rằng, các giá trị văn hóa dân gian chính là ngọc kết tinh từ trong cuộc sống mà nếu không được trao truyền, chắp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác thì sẽ bị gãy và đứt, nhà văn Nguyễn Thế Tường, Thường trực Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Bình nhìn nhận: Bây giờ có một hiện trạng là chúng ta mở cửa văn hóa, chúng ta có nhiệm vụ tiếp nhận, chọn lọc và thậm chí phải có động tác kháng cự lại một số luồng văn hóa không lành mạnh. Muốn vậy, chúng ta phải có nội lực văn hóa dân tộc, đặc biệt là văn hóa dân gian được kết tinh hàng trăm năm, hàng nghìn năm mà giới trẻ hiện nay chưa đủ mặn mà với các giá trị văn hóa dân tộc đó. Muốn có sự quan tâm cần và đủ thì tôi nghĩ rằng, ngành giáo dục, ngành văn hóa cần có sự vào cuộc một cách thực tiễn và hiệu quả hơn nữa, đặc biệt là giới trẻ đang đi học và làm công tác Đoàn thanh niên”.

Làm sao để giới trẻ quan tâm và ý thức được trách nhiệm của mình trong gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa dân gian, Phó Giám đốc Sở Văn hoá - Thể thao Nguyễn Mậu Nam trăn trở: “Để giới trẻ nắm giữ, tiếp tục thực hiện bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa thì chúng ta phải tạo điều kiện cho giới trẻ tiếp xúc, học tập. Các địa phương phải thực hiện như huyện Lệ Thủy là đưa văn nghệ dân gian vào trường học. Huyện Minh Hóa có thể đưa hát ví đúm; huyện Quảng Trạch có thể đưa hát Kiều, hát ru Cảnh Dương, ca trù vào trường học, từ đó tạo sức lan tỏa. Các CLB phải bồi dưỡng, trao truyền, phát triển các hạt nhân trong giới trẻ”.

Cùng với nỗ lực của các cấp, ngành, địa phương, những gì mà Hoàng Việt Anh đã và đang nuôi dưỡng bằng tình yêu hồn nhiên nhưng sâu sắc giành cho dân ca có lẽ phần nào cho chúng ta niềm tin rằng những giá trị văn hóa dân gian, hồn cốt của dân tộc sẽ không bao giờ mất đi. 

 


Phương Thảo



VIDEO CLIP

Previous
  • Cầu Ka Tang

  • Danh hương Lệ Sơn

  • Động Thiên Đường

Next

GIỚI THIỆU PHIM

Previous
  • Con gái của mẹ kế

  • Hoa bay

  • Mình yêu nhau đi

Next


Ngoại tệ
Tỷ giá ngoại tệ ngày : 11/18/2019 9:43:27 PM
MuaCKBán
AUD 15593.71 15687.8415954.61
CAD 17246.87 17403.517699.45
CHF 23101.65 23264.523660.11
DKK 0 3381.213487.19
EUR 25439.62 25516.1726282.5
GBP 29632.25 29841.1430106.76
HKD 2921.77 2942.372986.43
INR 0 323.13335.8
JPY 210.3 212.42219.83
KRW 18.45 19.4220.97
KWD 0 76297.6479291.35
MYR 0 5557.165629.1
NOK 0 2515.412594.25
RUB 0 363.04404.53
SAR 0 6172.826415.03
SEK 0 2380.032439.95
SGD 16842.84 16961.5717146.81
THB 752.49 752.49783.88
USD 23145 2314523265
Giá vàng
Tỷ giá Vàng SJC: 03:52:18 PM 18/11/2019
LoạiMuaBán
Vàng SJC 1L - 10L 41.190 41.410
Vàng nhẫn SJC 99,99 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 41.120 41.570
Vàng nhẫn SJC 99,99 0,5 chỉ 41.120 41.670
Vàng nữ trang 99,99% 40.610 41.410
Vàng nữ trang 99% 40.000 41.000
Vàng nữ trang 75% 29.811 31.211
Vàng nữ trang 58,3% 22.894 24.294
Vàng nữ trang 41,7% 16.020 17.420
qc