Thứ Tư 11/12/2019 
 Quê tôi mùa lụt về

Văn hoá - Văn nghệ >> Tản văn

Quê tôi mùa lụt về
Cập nhật lúc 10:49 25/09/2019

Cứ sau rằm tháng 7 hàng năm là tôi lại về quê ngoại. Đón tôi là những cơn mưa trắng trời đến nao lòng. Mùa lụt lại đến trên quê tôi, miền quê chiêm trũng Lệ Thủy. Được chứng kiến mùa lụt trên quê hương như tìm lại ký ức một thời thơ bé.

Năm nay, có vẻ mưa nhiều và nặng hạt hơn những năm trước. Cậu tôi bảo: “Cá dưới rào bắt lên con nào cũng nặng một bụng trứng thì lụt to lắm”.

Chíp trà ở góc nhà, ông anh thúc bá nháy mắt: “Đi, tao với mày đi lội nác (nước) đi. Lâu rồi tau cũng không coi thiên hạ chơi lụt”. Thế là 2 anh em che vội 2 cái áo mưa phóng xe máy ra đường. Anh thúc bá tôi cũng là người công tác xa, ít khi về nhà nên nhân dịp tôi về là muốn tìm lại cảm giác của một thời trẻ trâu cưỡi bè đi chơi lụt. “Hầu như năm nào lụt cũng ghé thăm quê mình. Dân Lệ Thủy mình cần mẫn chịu đựng gió mưa, bão tố với bao thiệt hại rồi lại cần mẫn gây dựng lại. Hai năm gần đây, quê mình không có lụt, tao cảm thấy thiêu thiếu, nhơ nhớ cái gì đó… Chừ thì có lụt rồi, hay lắm”.

Mãi theo dòng cảm xúc của anh, chúng tôi ra đến cánh đồng của làng. Nước xăm xắp đường. Một màu trắng xóa đục ngầu của nước trải dài theo tầm mắt. Cạnh đường vài chiếc rớ con của mấy người trong làng cứ đều đặn đưa lên đưa xuống. Nhìn vào chiếc giỏ của một người đàn ông đã luống tuổi gần đó, chúng tôi thấy chỉ toàn là cá cân. Ông cười bảo: “Cá cân ni mà ướp với lá nghệ và gia vị kho thiệt lâu cho con cá cứng lại, có khi cắn ra bột thì ăn không biết mấy cơm cho vừa 2 chú ơi”.

Kể cũng lạ, trong khi ở các nơi khác lũ lụt gây nhiều thiệt hại thì với người dân Lệ Thủy quê tôi, lũ lụt là một sự may mắn. Các cụ xưa có câu: “Tháng 7 nước nhảy vào bờ” để nói lên tâm lý của người dân nơi đây chờ mong cơn lũ về, dù đó là một cơn lũ nhẹ để cấp nước cho cánh đồng đang khô cạn hay là một cơn lũ lớn ngập tràn hết thảy ruộng đồng, thôn xóm.

Người Lệ Thủy coi lũ lụt như một thông lệ không thể thiếu về mặt vật chất và đồng thời như một thứ văn hóa tinh thần. Vào mùa lụt, nước sông Kiến Giang tràn về ngập trắng hết thảy cánh đồng trong huyện. Các loài thủy sản từ vùng rừng núi, đặc biệt là các loài cá như: chép, diếc, trê, lóc, rô, thát lát…, các loại chim chóc, ếch, nhái… tràn xuống ruộng đồng tìm nơi đẻ trứng. Trong mùa lụt quê tôi, từ người dân chài lưới đến người làm ruộng, thợ thủ công đều ra đồng đánh bắt thủy sản. Họ đánh bắt bằng đủ các loại công cụ tự chế tạo. Không khí đón lụt và đánh bắt cá đồng trong những ngày lụt rất đông vui, nhộn nhịp không khác gì ngày hội mùa.

Mùa lụt cũng là mùa của các loài chim di trú đến khắp các cánh đồng Lệ Thủy. Các loài chim như ngỗng trời, vịt trời, cò trắng đều tập trung về đây ngụp lặn trong nước tìm thức ăn. Tôi còn nhớ chuyện các cụ kể lại, thuở ấy chưa có điều luật nghiêm cấm săn bắt động vật hoang dã, chim chóc, người Lệ Thủy ở các vùng nước sâu quanh phá Hạc Hải có vài thợ săn chim chuyên nghiệp có tiếng. Mỗi lần đi săn chim họ phải làm lễ cầu may và trầm mình trong nước hàng giờ đồng hồ cho mất hơi người rồi tiến hành cuộc săn. Sau mỗi chuyến săn, chim trời trở thành món chủ đạo trong những cuộc nhâm nhi “chén chú chén anh” túy lúy và trở thành nguồn thu nhập cho các gia đình trong những ngày mưa lụt.

Ngoài chim chóc thì chuột đồng và rắn cũng là những loài được săn tìm trong mùa lụt quê tôi. Lúc nước lên tràn ngập cả cánh đồng, chuột phải leo lên các hàng cây ngoài đồng ruộng, người dân chỉ cần lấy một cây sào gắn đinh nhọn ở đầu và đâm. Loài chuột đồng chuyên ăn hạt lúa và cây lúa non nên thịt béo và ngon. Sau khi bắt về, chuột đồng được làm sạch, loại bỏ da, chân, đầu và nội tạng, chỉ còn lại một phần thịt được nấu với măng. Thịt chuột đồng như một thứ đặc sản của người dân Lệ Thủy quê tôi, để mỗi người con xa xứ khi về quê mùa lụt nếm lại hương vị của quê nhà, để mỗi khách thập phương khi đến đây thưởng thức nét văn hóa ẩm thực của miền quê chiêm trũng.

Săn chim, đánh cá là một sinh kế đòi hỏi phải có tài năng nhưng cũng là một thú vui mà ai ai cũng đam mê. Nam thanh, nữ tú vùng quê tôi trong những đêm trăng giã gạo, hò đối đáp vẫn có câu ca chê bai người bất tài rằng: “Chim trời, cá nước, anh đừng mơ ước không xong. Quay về mà xách giỏ đi bắt con đam đồng họa may”.

Đã quen sống chung với lũ lụt nên nhà ở của người dân Lệ Thủy thường là nhà rường. Tùy theo năng lực kinh tế của mỗi gia đình mà làm nhà theo kiểu 1 gian, 2 chái; khấm khá hơn thì 2 gian, 2 chái hoặc là 3 gian, 3 chái. Làm theo kiểu nào thì mỗi nhà cũng để dành một phần gác thượng lát ván, gọi là tra để cất giữ lương thực tránh lũ. Nhờ vậy, dù lụt lớn đến đâu thì người dân ở đây vẫn chủ động đối phó với lụt. Để di chuyển trong mùa lụt, cư dân Lệ Thủy thường chuẩn bị trước những vật liệu để chèo chống trên những vùng nước cạn như bè. Bè thường được làm bằng gỗ, tre hoặc những vật liệu nổi trên nước, nhưng phổ biến nhất vẫn là bè kết bằng những thân cây chuối. Đây cũng là một thú vui sông nước muôn thuở của người Lệ Thủy.

Những năm gần đây, bên cạnh những lợi ích và niềm vui thú trong những ngày lũ lụt thì những cơn lũ bất thường hoặc kèm theo gió bão đã gây nhiều thiệt hại cho người dân trong huyện. Dẫu vậy, người dân Lệ Thủy quê tôi vẫn chịu thương, chịu khó, vẫn luôn “một nắng hai sương” trên những cánh đồng sau khi nước rút để vẫn mãi vang danh “gạo trắng nước trong”.

Khi nước lụt đã rút dần ra ngõ, tôi lại lên đường quay trở lại với cuộc sống với bao bộn bề lo toan. Ngoảnh nhìn lại, sông Kiến Giang vẫn dập dềnh rêu rác, củi mục chảy về xuôi. Cánh đồng quê vẫn mênh mông ngập nước. Lòng cảm thấy nao nao như dòng nước lũ luôn là một vị khách lạ mà quen để đến rồi đi thoáng chốc trong cuộc sống nhân sinh của cư dân xứ Lệ.


Dương Anh



VIDEO CLIP

Previous
  • Cầu Ka Tang

  • Danh hương Lệ Sơn

  • Động Thiên Đường

Next

GIỚI THIỆU PHIM

Previous
  • Con gái của mẹ kế

  • Hoa bay

  • Mình yêu nhau đi

  • Bản lĩnh công tử

Next


Ngoại tệ
Tỷ giá ngoại tệ ngày : 12/11/2019 4:42:35 AM
MuaCKBán
AUD 15558.76 15652.6815918.87
CAD 17196.14 17352.3117647.41
CHF 23129.92 23292.9723689.11
DKK 0 3382.213488.23
EUR 25440.29 25516.8426283.23
GBP 30146.44 30358.9530629.23
HKD 2918.07 2938.642982.65
INR 0 326.05338.85
JPY 208.31 210.41216.57
KRW 17.99 18.9420.46
KWD 0 76132.3279119.65
MYR 0 5530.125601.71
NOK 0 2482.782560.61
RUB 0 363.43404.97
SAR 0 6163.846405.7
SEK 0 2399.822460.23
SGD 16829.79 16948.4317133.55
THB 749.12 749.12780.37
USD 23120 2312023240
Giá vàng
Tỷ giá Vàng SJC: 04:12:04 PM 10/12/2019
LoạiMuaBán
Vàng SJC 1L - 10L 41.230 41.450
Vàng nhẫn SJC 99,99 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 41.200 41.620
Vàng nhẫn SJC 99,99 0,5 chỉ 41.200 41.720
Vàng nữ trang 99,99% 40.650 41.450
Vàng nữ trang 99% 40.040 41.040
Vàng nữ trang 75% 29.841 31.241
Vàng nữ trang 58,3% 22.918 24.318
Vàng nữ trang 41,7% 16.036 17.436
qc