Thứ Sáu 15/12/2017 
Tiếng thở dài của dòng sông

Văn hoá - Văn nghệ >> Tản văn

Tiếng thở dài của dòng sông
Cập nhật lúc 16:37 21/11/2017

- Tôi đây mà! Sông quên rồi ư? Thằng bé chăn trâu cắt cỏ mót lúa trên đồng, lúc nào cũng hôi mùi trâu, mùi bùn, mùi cá. Thằng bé ôm thân cây chuối chân đạp bì bõm tập bơi… Tôi đi lâu quá, sông quên là phải thôi. Nhưng sao cứ giương mắt sóng sánh lên thế? có hàng ngàn hàng vạn thằng bé như tôi dọc hai bên sông mà!?

- Lỗi là của cậu, bỏ làng đi biệt sang Tây sang Tàu tới nửa thế kỷ, thay hình đổi dạng, đến cái mùi người cũng đổi, tôi nhớ sao đặng. Hơn cả chục nghìn tuổi, già rồi, lẩm cẩm… Thế cậu có nhớ tôi không?

- Nhớ chứ! Sông Kiến Giang, phát nguyên từ núi Quan Độ giáp ranh với Quảng Trị, chảy dọc huyện Lệ Thủy theo hướng Bắc - Nam, phình ra thành phá Hạc Hải, lại đổi dòng Đông - Tây nhập với sông Long Đại ở Trần Xá thành sông mang tên mới Nhật Lệ chảy xuyên qua Đồng Hới ra biển Đông. Đúng chưa nào?

- Đúng một nửa thôi. Tục danh tôi là Bình Giang “Vị nước bình đạm, uống vào không chán…” nhớ văn của ai không? của Tiến sĩ triều mạc Dương Văn An đấy, cũng quê Lệ Thủy, viết trong “Ô châu cận lục”. Tôi chảy qua An Sinh gặp núi đá chắn ngang quẫy đạp tạo thành vực Hàm Rồng, Cao Biền sợ đất phát vương bèn yểm, dân phải lập đền thờ. Thế kỷ trước phát được bậc vương giả họ Ngô thì lầm đường lạc lối. May, có được ông tướng Tổng tư lệnh đánh Pháp đuổi Mỹ. Chảy tới đoạn núi Đâu Mâu đổ bóng, tôi cuộn lại thành phá Hạc Hải. Cậu nghe câu danh ngôn: “Mâu sơn vi bút – Hạc Hải vi nghiên - Trường Sa vi bản” không?! Các cậu học hành tấn tới, nên ông nọ bà kia là nhờ cây bút – nghiên mực – trang giấy quê hương. Rứa mà tới khi nắm giữ trọng trách các cậu lại xay bút thành xi măng, xúc giấy Trường Sa, lấp nghiên Hạc Hải, tệ quá. Học trò bây giờ hỏng gần hết.

- Sông nặng lời rồi. Thì cái lẽ thường, văn minh công nghiệp, thương mại phải thay thế nông nghiệp sản xuất nhỏ. Cứ hạt lúa củ khoai thì bao giờ mới khá lên được. Mà cứ mãi đổ lỗi, chứ có lúc sông nóng giận gầm thét như điên, mặt mũi đỏ bầm, cuồn cuộn cuốn đi bao nhiêu trâu bò, nhà cửa, thóc lúa của nhà nông, có khi còn hại cả tính mạng người nữa. Ngày hè thì sông phơi trắng cả bụng chẳng còn giọt nước nào…

- Ơ hay cái cậu này! lũ lụt, hạn hán là do các cậu phá rừng đầu nguồn, tôi chưa phát điên là may đấy. Bây giờ người ta còn kè đá hai bờ, biến Kiến Giang thành nông giang nữa đấy. Mà thôi, tôi không chấp, ai gieo gió thì người ấy gặt bão thôi. Bây giờ tôi hỏi, cậu có biết đang đứng ở chỗ nào đó không?

- Thì ở chân cầu, cầu Kiến Giang, mang tên sông chứ gì nữa.

- Nay là chân cầu, nhưng ngày xưa cơ!? Con người là chúa hay quên. Cởi giày, lội xuống đây vài bước, thế thế, phải cảm nhớ quê hương từ da thịt cậu ạ!

- Sông nói nghe như làm thơ ấy.

- Thơ á! Hồi trước tôi cũng từng làm thơ đấy, cậu tin không. Quân đi trùng trùng, nam nữ trẻ măng phơi phới, ba lô súng ống loảng xoảng, qua sông vượt tuyến vào chiến trường. Vài tháng một năm sau quay ra, quân số còn không đầy một nửa. Họ lặng lẽ vục nước rửa mặt, rửa vết thương. Tôi khóc cậu ạ. Nước mắt của sông là thơ đấy. Cậu muốn tôi đọc thơ không?

- Thơ ông á?

- Không, thơ tôi chảy ra biển hết cả rồi. Để tôi đọc mấy câu của nhà thơ xứ mình xem cậu nhận ra hơi hướng của ai không nhé.

Mút mùa Lệ thủy mưa qua

Đò ơi, tôi gọi thiết tha dưới trời”.

- Của ai nào?

- Nghe như Lê Đình Ty.

- Đúng rồi, còn câu này:

Người đi mút mùa Lệ Thủy

Nhớ chi vạt cát bến Chền”.

- Sao “mút mùa Lệ Thủy” nhiều thế? Lệ Thủy là danh từ chứ có phải tính từ đâu?

- Thơ mà lỵ! câu vừa rồi là của cậu Thái. Thằng chả vào làm ăn tận Nam Bộ thay tên đổi họ thành Thai Sắc nhưng năm nào cũng gửi lời về thăm tôi. Còn câu này, cậu nghe xem của ai nhé:

“Hồn tôi đã hóa con đò ấy

Qua lại bến Chền đón đưa em”.

Của Ngô Minh Khôi, thôi chết, tôi đang đứng ở bến Chền, trời đất! bến đò xưa. Bến Chàm – Bến Chền. Một nghìn năm sắp trôi qua rồi, Lý Thường Kiệt nam chinh thâu hồi ba châu Bố Chinh, Địa Lý, Ma Linh (1069), hiện tượng biến âm Chàm qua âm Việt, sao tôi quên được?!. Bến Chền! Bao nhiêu thế hệ học trò Lệ Thủy qua sông “học trò trường huyện ngày xưa ấy”. Các bạn của tôi ơi! Hiện giờ đang ở đâu?, về cả đây, về đây đi!

Có một gợn sóng nhỏ mang theo những chiếc lá vàng đầu thu dạt vào chân cầu, lại mang chiếc lá ra xa giữa dòng, tiết tấu chậm rãi, buồn buồn như một tiếng thở dài của dòng sông…


CTV Nguyễn Thế Tường



VIDEO CLIP

Previous
  • Đường bay mới Đồng Hới - Chiang Mai

  • Trên biển quê hương

  • Vị tướng của nhân dân

  • Vũng Chùa - Đảo Yến

  • Quảng Bình quê ta ơi

  • Phong Nha huyền ảo

  • Quảng Bình trong câu hát

  • Đồng Hới

  • Đền công chúa Liễu Hạnh

  • Động Tiên Sơn

  • Động Thiên Đường

  • Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh

  • Hang Sơn Đoòng

  • Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp

  • Hang Én

  • Quảng Bình điểm đến hấp dẫn nhất Châu Á

  • Phim bom tấn Kong: Skull Island và cơ hội cho du lịch Quảng Bình

Next

GIỚI THIỆU PHIM

Previous
  • Ngoại tình

  • Ngọn cỏ gió đùa

  • Tiên cá song sinh

  • Áo cưới thiên đường

  • Khát vọng đen tối

  • Kế hoạch báo thù

Next


Ngoại tệ
MuaCKBán
AUD 17234.26 17338.2917492.95
CAD 17501.14 17660.0817889.02
CHF 22667.74 22827.5323123.47
DKK 0 3540.143651.18
EUR 26586.25 26666.2526909.25
GBP 30169.47 30382.1530653.16
HKD 2866.9 2887.112930.39
INR 0 352.24366.07
JPY 197.4 199.39202.56
KRW 19.23 20.2421.51
KWD 0 75081.7878029.23
MYR 0 5535.835607.6
NOK 0 2698.042782.66
RUB 0 385.28429.32
SAR 0 6042.266279.46
SEK 0 2656.762723.69
SGD 16672.04 16789.5716973.24
THB 685.13 685.13713.72
USD 22680 2268022750
Giá vàng
LoạiMuaBán
Vàng SJC 36.290 36.510
qc